Zo zet je je decaf op zijn best

Over cafeïnevrije koffie

Getekend: een filterapparaat, een cafetière, een percolator, een kop koffie en een zak No Rush Decaf op een plank

Kies je apparaat, dan zie je welke maling erbij hoort, hoeveel koffie je nodig hebt en wat je stap voor stap doet. Onderaan staat wat je kunt veranderen als je kop te zuur of te bitter is.

Filterapparaat

Het apparaat met een kan en een papieren filter.

Maling
Filter (grof)
Koffie
55 gram
Water
1000 ml
Tijd
Het apparaat bepaalt de tijd
  1. Vul het reservoir met vers koud water uit de kraan. Water dat al in de waterkoker stond, smaakt vlak.
  2. Leg het filter in de houder en schep de koffie erin. Schud hem vlak, zodat het water overal even snel doorheen loopt.
  3. Zet het apparaat aan en laat hem helemaal doorlopen voordat je inschenkt.
  4. Haal de kan van de plaat zodra hij klaar is. Koffie die blijft staan warmen wordt bitter.

Onze filtermaling is iets grover dan de voorgemalen koffie die je in de supermarkt koopt. Dat is een keuze: hoe fijner de koffie, hoe meer het water eruit haalt, en te veel slaat door naar bitter. Liever iets aan de grove kant.

Handfilter

Alles waar je zelf het water overheen schenkt, met een papieren filter.

Maling
Filter (grof)
Koffie
17 gram
Water
300 ml
Tijd
Klaar na ongeveer 3 minuten
  1. Spoel het papieren filter om met heet water en gooi dat water weg. Dat haalt de papiersmaak eruit en warmt de kan vast op.
  2. Doe de koffie erin en schud hem vlak.
  3. Giet eerst net genoeg water om de koffie nat te maken, ongeveer twee keer het gewicht van de koffie. Wacht een halve minuut. De koffie zet uit, dat hoort.
  4. Giet daarna in twee of drie keer de rest van het water op, rustig en in rondjes.
  5. Loopt hij veel sneller door dan drie minuten, maal dan fijner. Duurt het veel langer, maal grover.

Cafetière

Ook French press genoemd. De glazen pot met een zeef die je omlaag duwt.

Maling
Cafetière / French press (zeer grof)
Koffie
28 gram
Water
500 ml
Tijd
4 minuten laten trekken
  1. Doe de koffie in de pot en giet het water erop. Al het water in één keer.
  2. Roer na een minuut een keer door, zodat de koffie die bovenop drijft meezakt.
  3. Laat hem vier minuten staan en duw de zeef dan rustig omlaag. Gaat het zwaar, dan is de maling te fijn.
  4. Schenk de hele pot leeg. Koffie die op het gruis blijft staan, wordt bitter.

Bij een cafetière trekt de koffie lang in het water. Fijn gemalen koffie wordt dan snel bitter, en het gruis glipt door de metalen zeef. Daarom de grofste maling die we hebben.

Percolator

Het kannetje in twee delen dat je op het vuur zet, ook wel moka.

Maling
Percolator (medium)
Tijd
Van het vuur bij het eerste sissen
  1. Vul het onderste deel met water tot net onder het ventiel. Niet hoger.
  2. Vul de korf vlak met koffie en strijk hem glad. Niet aandrukken: dan komt het water er niet goed doorheen en wordt de koffie bitter.
  3. Schroef hem dicht en zet hem op een lage vlam of een lage stand.
  4. Haal hem van het vuur zodra het begint te sissen en te spetteren. Dat laatste beetje is het bitterste.

Hiervoor geven we geen gram, want de korf bepaalt hoeveel erin gaat. Vul hem vlak en je zit goed.

Espresso

Pistonmachine of espressomachine met een zeefdrager.

Maling
Espresso / Piston (fijn)
Tijd
25 tot 30 seconden
  1. Weeg ongeveer 18 gram in een dubbele zeefdrager. Verdeel de koffie en druk hem recht aan.
  2. Spoel de groep even door en zet de zeefdrager erin.
  3. Laat ongeveer twee keer het gewicht van de koffie in het kopje lopen, dus ongeveer 36 gram, in 25 tot 30 seconden.
  4. Loopt hij sneller door en smaakt hij zuur, maal dan fijner. Loopt hij traag en smaakt hij bitter, maal grover.

Deze 18 en 36 gram zijn een startpunt, geen regel. Elke machine en elke boon vraagt om bijstellen.

Ristretto

Een kortere, dikkere espresso.

Maling
Ristretto (zeer fijn)
Tijd
Korter dan een espresso
  1. Begin met dezelfde dosis als je espresso.
  2. Laat minder in het kopje lopen, ongeveer evenveel als het gewicht van de koffie.
  3. Stop eerder dan bij een espresso. Je houdt de eerste, zoetste helft over.

Een ristretto vraagt de fijnste maling die we malen. Hiervoor geven we geen vaste tijd: die hangt af van je machine.

Volautomaat

De machine die zelf maalt.

Maling
Hele boon (ongemalen)
Tijd
De machine bepaalt de tijd
  1. Bestel hele bonen. De machine maalt vlak voor het zetten, en dat scheelt het meest aan smaak.
  2. Wil je de maalgraad bijstellen, doe dat dan één standje per keer, en zet er twee of drie koppen mee voordat je verder draait. De bonen van de vorige stand zitten nog in de molen.
  3. Verzet de maalgraad alleen terwijl de molen draait, als de handleiding dat zegt. Bij veel machines gaat hij anders stuk.
  4. Spoel de zetgroep af en toe af onder lauw water, zonder zeep en niet in de vaatwasser.

Voor decaf hoef je de maalgraad niet anders te zetten dan voor gewone koffie. Begin op de stand waar je machine al op staat.

Dezelfde maalgraad als gewone koffie

Voor decaf hoef je je molen niet anders te zetten. Er is één keer nagemeten of dat klopt: dezelfde koffie met en zonder cafeïne, op dezelfde molen. Het verschil was kleiner dan één standje op die molen. Elders lees je soms dat decaf juist fijner of juist grover moet. Die adviezen spreken elkaar tegen.

Smaakt je kop toch te zuur of te bitter, stel dan bij zoals je bij elke nieuwe koffie doet: één standje per keer. Hieronder staat welke kant je op moet. Meng decaf en gewone bonen niet in dezelfde trechter, want dan weet je nooit wat je in je kopje hebt.

Twee dingen die vaak verkeerd gaan. Decafbonen zien er donkerder uit, ook als ze licht gebrand zijn. Dat komt doordat de boon al donkerder is voordat hij de brander in gaat, en het is geen reden om koeler water te nemen. En cafeïne maakt koffie niet bitter: dat doen stoffen die bij het branden ontstaan. Bittere decaf komt dus van de branding of van de extractie, nooit van het ontbreken van cafeïne.

Te zuur of te bitter?

Eén ding tegelijk veranderen, en dan opnieuw proeven. Twee dingen tegelijk en je weet niet meer wat het deed.

  • Zuur, dun of slap. Het water heeft te weinig uit de koffie gehaald. Maal fijner, of bestel een maling fijner. Bij een handfilter kun je ook langzamer gieten.
  • Bitter, droog of scherp. Het water heeft te veel meegenomen. Maal grover, of bestel een maling grover. Laat de koffie ook niet staan warmen.
  • Loopt traag door of slaat dicht. Te fijn voor dit apparaat. Een maling grover, en bij een percolator de korf niet aandrukken.

Weet je niet welke maling je hebt? Dat staat op je pakbon, bij het product.

Waar deze getallen vandaan komen

De verhouding van 55 gram koffie per liter water komt uit de norm van de Specialty Coffee Association voor koffiezetapparaten (SCA Standard 310-2021). De rest is een startpunt dat je mag bijstellen naar je eigen smaak.

De meting over malen is van koffieonderzoeker Mark Al-Shemmeri, die hem in 2023 zelf publiceerde, niet in een tijdschrift. Dat decafbonen al donkerder zijn voordat ze gebrand worden, staat bij brander Sweet Maria's. Dat cafeïne niet de bron van bitterheid is, staat in het cuppingprotocol van Barista Hustle.

Waar geen bron is, staat bij ons geen getal. Dat geldt voor de watertemperatuur bij decaf, voor een vast percentage extra koffie en voor hoe lang decaf goed blijft. Daar lopen de adviezen van andere winkels uiteen, zonder dat iemand het heeft nagemeten.

Schrijf je in & ontvang 20% korting op je proefpakket

In het proefpakket zitten Rise & Shine, Peace of Mind en Sweet Dreams, elk 250 gram.

Wij beloven jou boeiende mails. Niet te lang, niet te vaak. Pinky promise. 😇

Gerelateerde berichten